Kapıcıların kıdem tazminatının hesabında özel durumlar

Kapıcılık hizmetlerinin diğer işlere göre bir farklılık gösterdiği bilinmektedir. Bu nedenle 1475 sayılı İş Kanunu’nda olduğu gibi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 110. maddesinde de konut kapıcıları ayrı bir madde ile düzenlenmiştir.

Kapıcılık hizmetlerinin esasları ve kapıcı konutlarından faydalanma şekil ve şartlarının da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle belirleneceği Kanunda öngörülmüştür.

1475 sayılı Kanun’un Ek Madde 1. maddesinde kapıcı konutları için kira istenemeyeceği kuralı bulunmaktaydı. 4857 sayılı Kanun’da bu hükme yer verilmemiş, bu hususun düzenlenmesi de yönetmeliğe bırakılmıştır. Anılan yönetmeliğin 13. maddesine göre kapıcıya görevi nedeniyle konut verilmesi zorunlu değildir. Ancak, kapıcıya görevi nedeniyle konut verilmişse, konutun 3194 sayılı İmar Kanunu ve Belediye İmar Yönetmelikleri ile öngörülen asgari koşullara uygun olması gerekir.

Kapıcıya, görevi nedeniyle konut verilmesi 4857 sayılı Kanun’un uygulandığı dönemde zorunlu değilse de, verilmiş olan konut için iş sözleşmesinin devamı süresince kira istcnemeyeceği de yine yönetmelikte düzenlenmiştir. O halde kira bedelinin ücrete sayılması da mümkün olmaz. Bu anlamda kapıcının kira ödemeksizin oturması ve karşılığında kapıcılık hizmetlerini görmesi şeklinde bir iş sözleşmesi yapıldığında, işverenin ücret ödeme yükümlülüğü ortadan kalkmış sayılamaz. Kapıcı ile kira kontratı yapılmış olması da bu sonucu değiştirmez.

Kapıcının su, elektrik, ısınına ve sıcak su giderlerine kısmen ya da tamamen katılıp katılmayacağının sözleşme ile belirleneceği de Konut Kapıcıları Yönetmeliğinde ifadesini bulmuştur. Buna göre taraflar, kapıcının anılan giderlere katılması ya da katılmaması hususunu serbestçe kararlaştırabilirler.

Konut kapıcılarına bedelsiz olarak tahsis edilen konut için taraflar arasında aksi kararlaştırılmamış ise fesih tarihindeki asgari ücretin %25’inin giydirilmiş ücret hesabına dahil edilmesi gerekir. Bu durumda, fesih tarihindeki cari asgari ücretin %25’inin konut ihtiyacını karşılayan tutar olduğu (kira bedeli olduğu) kabul edilerek, bu tutarın bir güne isabet eden miktarı bulunmalı, bu suretle bulunacak miktar davacının günlük çıplak ücretine eklenerek giydirilmiş ücreti tespit edilmeli, belirtilen bu usule göre hesaplama yapılmalıdır.

Aynı şekilde, kapıcının kıdem ve ihbar tazminatına esas giydirilmiş ücretinin hesabında hizmet akdi süresince oturduğu kaloriferli kapıcı dairesinden sağladığı konuta ek olarak, su, elektrik gibi menfaatler de nazara alınmalıdır.

Kapıcının, elektrik, su ve ısınma giderlerinin apartman yönetimi tarafından karşılandığı durumlarda, son bir yıllık faturalar 365 e bölünmek suretiyle bir günlük tutar bulunmalı ve giydirilmiş ücret, buna göre bulunmalıdır.

Konuya ilişkin emsal yargıtay kararları örnekleri aşağıdadır;

“…Somut olayda, mahkemece hükme esas alman bilirkişi raporunda davacının aldığı asgari ücrete kira bedeli eklenerek giydirilmiş ücret hesaplanmıştır. Davacı taraf kıdem tazminatı hesaplamasındaki esas alınacak giydirilmiş ücrete elektrik, su ve ısınma giderinin de eklenmesi gerektiğini belirtmiştir. Davacının kapıcı dairesinde oturduğu, elektrik, su ve ısınma giderlerinin apartman yönetimi tarafından karşılandığı dikkate alınarak kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücretin hesaplanmasına elektrik, su ve ısınma giderinin de eklenmesi gerekmektedir.”(22.HD. 2013/26125 E. 2013/22405 K. 25.10.2013)

“…1475 Sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinde,”… 13.üncü maddesinde sözü geçen tazminat ile bu maddede yer alan kıdem tazminatına esas olacak ücretin hesabında 26 ncı maddenin birinci fıkrasında yazılı ücrete ilaveten işçiye sağlanmış para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan doğan menfaatler de gözönünde tutulur….” denilmektedir. Buna göre, davacının kıdem ve ihbar tazminatına esas giydirilmiş ücretinin hesabında hizmet akdi süresince oturduğu kaloriferli kapıcı dairesinden sağladığı konut, su, elektrik gibi menfaatler de nazara alınmalıdır. Bu husus gözönüne alınmadan hüküm kurulması hatalıdır. Bilirkişi raporu bu yönden bir değerlendirmeye tabi tutularak karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.”(9.HD. 2007/13667 E. 2008/4777 K. 13.03.2008)

“…Hükme esas alman bilirkişi raporunda, kira, su, elektrik ve doğalgaz yardımı için aylık 430,00 TL’nin eklenmesi suretiyle giydirilmiş üeretin belirlendiği anlaşılmaktadır. Kira, su, elektrik ve doğalgaz yardımının eklenerek giydirilmiş ücretin belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla söz konusu yardımların ücrete ilave edilmesi doğrudur. Ancak eklenen miktarın neye göre belirlendiği denetlenememektedir. 430,00 TL’nin hangi rayice ya da hangi faturaya göre tespit edildiği açıklığa kavuşturulmalıdır.

Bunun için fesih tarihinde cari asgari ücretin % 25’inin konut ihtiyacını karşılayan tutar olduğu (kira bedeli olduğu) kabul edilerek bu tutarın bir güne isabet eden miktarı bulunmalı, fesih tarihinden geriye doğru bir yıla ait elektrik, su ve doğalgaz faturaları getirilip bu faturaların bir yıllık tutarlarının 365’e bölünmesi suretiyle bir güne isabet eden miktarlar tespit edilmeli, bu suretle bulunacak miktarlar davacının günlük çıplak ücretine eklenerek giydirilmiş ücreti tespit edilmeli, belirtilen bu usule göre hesaplama yapılması için bilirkişiden ek rapor alınmalı ve bundan sonra tüm deliller değerlendirilerek karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”(22.HD. 2012/16302 E. 2013/7435 K. 05.04.2013)

kapici

“…Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, kira, su, elektrik ve doğalgaz yardımı için aylık 430,00 TL’nin eklenmesi suretiyle giydirilmiş ücretin belirlendiği anlaşılmaktadır. Kira, su, elektrik ve doğalgaz yardımının eklenerek giydirilmiş ücretin belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla söz konusu yardımların ücrete ilave edilmesi doğrudur. Ancak eklenen miktarın neye göre belirlendiği denetlenememektedir. 430,00 TL’nin hangi rayice ya da hangi faturaya göre tespit edildiği açıklığa kavuşturulmalıdır.

Bunun için fesih tarihinde cari asgari ücretin % 25’inin konut ihtiyacını karşılayan tutar olduğu (kira bedeli olduğu) kabul edilerek bu tutarın bir güne isabet eden miktarı bulunmalı, fesih tarihinen geriye doğru bir yıla ait elektrik, su ve doğalgaz faturaları getirilip bu faturaların bir yıllık tutarlarının 365’e bölünmesi suretiyle bir güne isabet eden miktarlar tespit edilmeli, bu suretle bulunacak miktarlar davacının günlük çıplak ücretine eklenerek giydirilmiş ücreti tespit edilmeli, belirtlen bu usule göre hesaplama yapılması için bilirkişiden ek rapor alınmalı ve bundan sonra tüm deliller değerlendirilerek karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”(22.HD. 2012/16302 E. 2013/7435 K. 05.04.2013)

“…Mahkemece, davacının talebi kısmen kabul edilmiş; kapıcı dairesinden sağlanan menfaatlerin giydirilmiş ücrette nazara alınamayacağı gerekçesiyle bu istek dışlanarak yapılan hesaba itibar edilerek hüküm kurulmuştur.

1475 Sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinde, 13.üncü maddesinde sözü geçen tazminat ile bu maddede yer alan kıdem tazminatına esas olacak ücretin hesabında 26. maddenin birinci fıkrasında yazılı ücrete ilaveten işçiye sağlanmış para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi vc kanundan doğan menfaatler de gözönünde tutulur..” denilmektedir.
Buııa göre, davacının kıdem ve ihbar tazminatına esas giydirilmiş ücretinin hesabında hizmet akdi süresince oturduğu kaloriferli kapıcı dairesinden sağladığı konut, su, elektrik, yakıt gibi davacıya işveren tarafından menfaatler de nazara alınmalıdır.
Bu husus göz önüne alınmadan yapılan hesaplamaya itibarla hüküm kurulması hatalıdır.”(9.HD. 2009/34 E. 2010/38606 K. 17/02/2011)

“…Somut olayda karara esas alınan hesap raporunda davacının aylık 400,00 TL rayiç kirası olan kapıcı konutunda oturduğu kabul edildiği halde giydirilmiş ücrete konut yardımı katılmadan tazminata esas giydirilmiş ücret belirlenmiştir. Buna göre, davacının kıdem ve ihbar tazminatına esas giydirilmiş ücretinin hesabında iş sözleşmesi süresince oturduğu kapıcı dairesinden sağladığı konut, su, elektrik gibi menfaatlerde nazara alınmalıdır. Bu husus gözönüne alınmadan yapılan hesaplamaya itibarla hüküm kurulması hatalıdır.”(22.HD. 2012/14373 E. 2013/3770 K. 26.02.2013)

“…Somut olayda davalı tanığı M.Ö.’in beyanına göre davacının kapıcı dairesinde oturduğu, 10 KW değerinde elektrik ve 10 TL su ücretinin işverence karşılandığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu menfaatlerin de eklenerek giydirilmiş brüt ücret üzerinden kıdem tazminatının hesaplanması gerekirken bilirkişi tarafından çıplak brüt ücret üzerinden yapılan hesaplamaya itibar edilerek hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”(22.HD. 2012/6207 E. 2012/26054 K. 21.11.2012)

Cevapla

Email adresiniz paylasilmaz.. Zorunlu alanlari doldurunuz. *

*