İşçinin sağlık sorunları nedeniyle işverenin iş akdini feshi şartları

4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin (I) numaralı bendinin (a) alt bendinde, “işçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa veya sakatlığa uğraması halinde, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi” hali, (b) alt bendinde ise, “işçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması” durumunda, işverenin derhal fesih hakkının olduğu açıklanmıştır.

İşçi hastalık veya sakatlığa yol açan olayı bilerek ve isteyerek gerçekleştirmelidir.

İşçinin derli toplu olmayan yaşantısı ile içkiye düşkünlüğü de başlı başına fesih nedeni olmayıp, bu durumların, işçiyi hastalığa veya sakatlığa yöneltmesi gerekir.

İşçinin sözü edilen nedenlere dayanan hastalık ya da sakatlığının, ardı ardına üç gün ya da bir ay içinde beş iş gününü aşması halinde işverenin derhal fesih hakkı doğar. Maddede geçen “bir ay” takvim ayı olmayıp, işçinin kusura dayanan hastalık veya sakatlık ya da derli toplu olmayan yaşantısı sebebiyle işe gidemediği ilk günü takip eden bir aylık süredir.

İşverenin Yasanın 25/I-a maddesi uyarınca derhal feshi, aynı maddenin (g) alt bendinde geçen devamsızlık nedeniyle fesih hakkından bağımsızdır. Maddenin anılan (g) alt bendinde, işçinin izinsiz ve mazeretsiz olarak işe gelmemesi hali söz konusudur.

1475 sayılı Yasanın 17/I-b maddesinde “işçinin bulaşıcı veya işi ile bağdaşmayacak derecede tiksinti verici bir hastalığa tutulması” hali derhal fesih nedeni olarak sayılmışken, 4857 sayılı Kanunda bu hükme yer verilmemiştir. Bunun yerine işçinin tedavisi imkânsız bir hastalığa tutulması hali düzenlenmiştir. İşçinin tutulduğu hastalığın tedavisinin bulunmaması yanında, işyerinde çalışmasının sakıncalı olması da sağlık kurulunca belirlenmelidir. Yasanın 25/I-b maddesindeki bu düzenlemeye göre her iki şartın da bir arada bulunması gerekir (Yargıtay 9.1 ID. 10.11.2008 gün 2008/5816 E,2008/30572 K.).

hasta işçi

İşverenin İş Kanununun 25. maddesinin (a) ve (b) bentleri yönünden feshi haklı fesih olmayıp, kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Ancak, Yasa işverene derhal fesih hakkı tanıdığından, işverenin bildirim sürelerine uyma ve ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Fesih hakkı işverene aittir. İşçi ancak 24.maddedeki fesih hakkını kullanabilir.
Fesih için üç neden bulunmaktadır:
1. İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışı, içkiye düşkünlüğü nedeniyle hastalığa veya sakatlığa uğraması ve bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına 3 işgünü veya bir ayda 5 iş gününden fazla sürmesi.
Bu halde işveren sözleşmeyi en erken fesih sebebi ortaya çıktıktan ardı ardına devamsızlık varsa 4. işgünü, bir ayda aralıklı devamsızlık varsa 6. işgününden sonra feshedebilecektir. Fesih hakkı devamsızlık sürdüğü sürece temadi edecektir.
6 iş günlük hak düşürücü süre 26.maddede sadece ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık için öngörüldüğünden sağlık nedeniyle fesihlerde söz konusu değildir. İhbar öneli verilmesine gerek yoktur.

2. İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması.
Bu halde işçinin tedavi edilemez bir hastalığa yakalandığının raporla sabit olması halinde bu durum devam ettiği sürece işveren fesih hakkını kullanabilir.

3. 1 .bentte sayılan sebepler dışında işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik, gibi hallerde işçinin çalışma süresine göre ihbar önelini altı hafta aşmasından sonra da işverenin fesih hakkı vardır.
Örneğin 1 yıllık işçinin 4 haftalık ihbar önel süresi vardır. Raporun 4+6 haftalık süreyi aşması gerektiğinden 10 hafta işe devam edilememe halinde sözleşme işverence feshedilebilecektir.
Doğum ve gebelik halinde bu süre 4857 sayılı İş Kanunu 74.maddedeki sürelerin bitiminden sonra başlar. Buna talep edilmişse doğum izni süresi de dahildir.

a. bendinde kalan sağlık sebebiyle fesih için; İşveren devamsızlık hallerinde bu günler için devamsızlığın yapıldığı aynı gün tutanak düzenlemelidir. Tutanakta işçinin mazeret bildirerek veya bildirmeden işe gelmediği belirtilmelidir.

b. bendinde kalan sağlık sebebiyle fesih için: işçinin tedavi edilemez hastalığı öğrenildikten sonra işçiden işyerinde çalışmasında sakınca bulunup bulunmadığına dair Sağlık Kurulu raporu getirmesi istenmelidir. Kanaatimizce işçiye rapor getirmesi için makul bir süre verilmelidir. İşyerine devam etmesi bu süre içinde aranmamalıdır. İşçi rapor almak için başvurmamış ve hastaneye devam etmemişse sözleşmesi devamsızlık nedeniyle feshedilebilecektir. Rapor alındığında hastalığı nedeniyle çalışmasında sakınca bulunması halinde sözleşmenin işverence derhal fesih hakkı kullanılabilir.

e. bendinde kalan haller için ise önel süreleri ile birlikte rapor sürelerinin dolması beklenmelidir. Fesih bu aşamadan sonra bildirimsiz olarak yapılabilir.

Haklı feshi ispat yükü işveren üzerindedir. İşveren sözleşmenin feshini gerektiren fesih nedenlerinin bulunduğunu ve bu nedenle sözleşmeyi haklı olarak feshettiğini ispatlamalıdır. Sağlık sebeplerin varlığı rapor ile ispatlanmalıdır.

4857 Sayılı İş Kanunu 120. Maddeye göre “25.8.1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesi hariç diğer maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.” Geçici 1. Maddeye göre “Diğer mevzuatta 1475 sayılı İş Kanununa yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır. Bu Kanunun 120 nci maddesi ile yürürlükte bırakılan 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının 1 inci ve 2 nci bendi ile onbiı inci fıkrasında, anılan Kanunun 16, 17 ve 26 nci maddelerine yapılan atıflar, bu Kanunun 24, 25 ve 32 nci maddelerine yapılmış sayılır.” Kıdem tazminatına ilişkin 14.maddenin 1. Fıkrasına göre “Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin :
1 – İşveren tarafından bu Kanunun 17 nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında,” feshi halinde işçi kıdem tazminatına hak kazanır. 17.maddeye ilişkin sebepler geçici 1.maddeye göre 25.maddedcki fesih sebeplerine atıf yaptığından ahlak ve iyiniyet kuralları dışında kalan sebeplerden kaynaklı fesihlerde işçi kıdem tazminatına hak kazanacaktır.
İşveren sözleşmeyi 25/1 maddesine göre feshettiğinden ve bu fesih nedeni 25/II maddesi dışında kaldığından işçi kıdem tazminatına hak kazanır. İşveren sözleşmeyi haklı feshettiğinden işçi ihbar tazminatına hak kazanamayacağı gibi işveren de ihbar tazminatı isteyemez.

Cevapla

Email adresiniz paylasilmaz.. Zorunlu alanlari doldurunuz. *

*