İhbar öneli, toplu iş sözleşmesinde istenilen şekilde işçi lehine arttırılabilir mi?

4857 sayılı İş Kanununun 17. maddesinde ihbar önelleri­nin arttırılmasına dair bir üst sınır olmaması, bu artışın sınırsız olarak yapılabileceği şeklinde yorumlanmamalıdır. Aksine düşünce tarzı, toplu iş sözleşmesi ile ihbar önelinin 10 yıl olarak belirlenmesine ve uygulanmasına da imkan verebilir. Yine, iş­verence kötüniyete dayanan bir fesih durumunda hesaplanması gereken kötüniyet tazminatının tutarı da dikkate alındığında, toplu iş sözleşmesinde fahiş şekilde belir­lenen ihbar önellerine hakimin müdahalesinin gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bunun karşısında yer alan sözleşme serbestisi ilkesi ile çözüme gidilmesi, zaman zaman hakkaniyete uygun olmayan sonuçlara yol açabilmektedir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 2. maddesinde, “Herkes, haklarını kulla­nırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz” kuralı mevcuttur. Top­lu iş sözleşmesi ile öngörülen ihbar önelinin yüksek oluşu ve buna uyulmadığı tak­tirde ödenmesi gereken ihbar tazminatının tutarı, işverenin fesih hakkını önemli öl­çüde sınırlandırmıştır. Aynı zamanda, işçi yönünden de bahsi geçen arttırılmış önel­lere göre hesaplanacak olan ihbar tazminatının talebi, iyiniyetli bir davranış olarak değerlendirilemez. Gerçekten toplu iş sözleşmesinin anılan düzenlemesinin, iş gü­vencesi sağlayan kuramlardan biri olan ihbar tazminatı İş Kanundaki düzenlenme amacını aştığı açıktır. İşçilere yasanın tanıdığı koruma sınırları aşılmış ve işçilerin olağanüstü haklar edinmeleri sağlanmak istenmiştir.

Aynı zamanda toplu iş sözleşmesi yapmak Anayasanın 53. maddesinde ifadesini bulan bir hak olmakla birlikte bu hakkın kötüye kullanılması da yasalar karşısında korunmamalıdır.

Yargıtay, güncel bir kararında, Toplu iş sözleşmesi ile kararlaştırılan 36 haftalık ihbar öneli fahişolduğuna ve hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğine hükmetmiştir. (Yargıtay 9.HD. 12.06.2013 gün, 2011/23582 E, 2013/18093 K)

Cevapla

Email adresiniz paylasilmaz.. Zorunlu alanlari doldurunuz. *

*