Fazla çalışma karşılığı olarak zamlı ücret nasıl hesaplanır?

İş Kanununa göre, her bir fazla saat çalışma için verilecek ücret çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir (m. 41/I1). Fazla süreli çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir (m. 41/III). Saat ücreti dışındaki gündelik, haftalık, aylık olarak zamana göre belirlenen öteki ücret şekillerinde, saat ücreti hesaplandıktan sonra bulunacak miktar bu yüzdelere göre artırılır.
Yargıtaya göre, işçinin fazla çalışma ücreti isteyebilmesi için fazla çalışmanın işverence istendiğini kanıtlaması gerekir. Çünkü, fazla çalışmanın kabulü için işverenin bu konuda işçiye talimat vermesi koşulu aranmalıdır. Bu görüş kural olarak yerinde sayılabilirse de mutlak anlamda kabul edilemez. Fazla çalışma için işverenin açık talimatı bulunmayabilir. Hatta, Yargıtayın bir kararında belirtildiği üzere, işveren yazılı olarak fazla çahşma yapılmamasını bildirmiş olsa bile, fazla çahşma yapmak suretiyle yerine getirilebilecek bir işin işçiden istenmesi halinde de fazla çahşma durumu ve ücretini talep hakkı doğar. Ayrıca, işveren gördüğü ve bildiği halde yapılan fazla çalışmaya ses çıkarmazsa bunu talimat dışı bir çahşma olarak nitelemek isabetli olamaz.
Yargıtaya göre, fazla çalışma iddiasını işçinin, karşı iddiayı ve özellikle ücreti ödeme savını da işverenin kanıtlaması gerekir. Fazla çalışma saatlerinin belgelenmesi zorunluluğu (Yön. m. 10) işverene bu konuda kanıtlama kolaylığı da sağlar. Ancak, ilke olarak, işçi fazla çalışma yaptığım tanıkla da kanıtlayabilir. Tanık sözlerinin değerlendirilmesi açısından, gerektiğinde fazla çalışıldığı iddia olunan işin, niteliği yönünden fazla çalışmaya elverişli bulunup bulunmadığı hakkında bilirkişi incelemesi yaptırılmalıdır. Bordrolarda fazla çalışma ve tatil sütunu bulunduğu halde bu sütunun boş bırakılmış olması, işçinin fazla çalışma yapmadığının kanıtı olarak kabul edilemez. Böyle bir bordronun işçi tarafından ön koşulsuz imzalanması bu haktan vazgeçilmesi anlamında yorumlanamaz. Buna karşılık, Yargıtaya göre, üzerinde fazla çalışma sütunu bulunan ve ajan bazı günleri fazla çalışma yapıldığı görülen bordroları ihtirazi kayıt koymadan imzalayan işçi sonradan fazla çalışma ücreti talep edemez. Yargıtay’ın bu yoldaki kararlarına karşı, öğretide, Yargıtay görüşünün Borçlar Hukuku esasları açısından da isabetli sayılamayacağı, zira, fazla çalışma ücretinin asıl borca bağlı feri haklardan olmadığı, tersine, asıl alacağın bir parçası olduğu ve bu nedenle de herhangi bir kayıt koymadan ihtilâfsız kısmım kabul etmenin borcun ödenmeyen kısmını sona erdirmeyeceği öne sürülmektedir.
Yargıtaya göre, fazla çalışma ücretinin belirlenmesinde, her dönem ücreti ayrı olarak göz önüne alınacak, son ücret üzerinden hüküm kurulamayacaktır.
Yargıtayca, isabetli olarak, iş sözleşmesi taraflarının, fazla çalışma ücretlerinin de ücrete dahil olduğunu kararlaştırabilecek]eri kabul edilmekte, ancak fazla çalışma süresinin sözleşmede belirtilmemesi halinde, bunun en çok yasal azami sınır çerçevesinde geçerli sayılacağı, bunu aşan fazla çalışma sürelerinin sözleşmeye dahil olduğu kabul edilemeyeceğinden bu sürelere ait ücretin ayrıca fazla çalışma esaslarına göre ödenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Yargıtaya göre, son beş yıla ait fazla çalışma ücretlerinin ait oldukları yılların ücretleri üzerinden hesaplanması gerekir.

Cevapla

Email adresiniz paylasilmaz.. Zorunlu alanlari doldurunuz. *

*